CHANGZHOU

3 kelimeyle Changzhou: Sanayi, Gelişim, CRH

Changzhou’a niye gidilir ?

Çin usulü tematik eğlence parkına gitmek için, dünyanın en yüksek pagodasını görmek için, iş için

Kaç günlük gezi idealdir ?

Kaç günlük gezinin ideal olduğundan önce, Changzhou şehrini doğru telaffuz ettiğinizden emin olun: Çan-co. Farklı şekillerde okursanız, başka şehirleri kastettiğinizi düşünebilir insanlar. Kaç gün idealdir kısmına gelirsek; Dinosaur Park’ında, yani dinazor temalı eğlence parkında hakkıyla zaman geçirmek isterseniz bir gününüzü alır. 30’dan fazla aktivite(oyuncak) var. Hepsinde de yarım saat ile 2 saat arasında bekleme sırası var. Bu yüzden buraya gelen yerli turistler sabah gelip akşam çıkıyorlar. Ama benim gibi daha hızlı bir şekilde gezip, herhangi bir oyuncağa binmeden çıkarsanız 2 saatte de dolaşırsınız. Sonra da şehir merkezi ve çevresindeki turistik yerleri dolaştınız mı, şehir tamamdır. 6 saatte Changzhou şehrinin ana turistik yerlerini görebilirsiniz.

Sen olsan nasıl gidersin ?

Changzhou’ya iç hat uçuşlarıyla gelebilirsiniz; China Air. Büyük şehirlerden buraya uçuşlar bulunuyor. Changzhou’da, belki de uçaktan daha yaygın bir ulaşım aracı da hızlı tren. CRH(China Railway Highspeed) hattının üstünde bulunduğu için çevredeki tüm şehirlerden bir kaç saat içinde Changzhou’ya gelebilirsiniz. Şanghay’dan Changzhou sadece 1 saat. Bu hatta CRH dışında trenlerde işliyor. Belirttiğim süreler, G ve D trenleri için(CRH trenleri yani) geçerlidir. Suzhou, Wuxi, Nanjing, Hangzhou hatta Beijing’ten bile Changzhou’ya CRH ile gelebilirsiniz. Otobüs de var fakat CRH varken süre ve konfor bakımından tercih edilmiyor. Özel arabayla gelmek isterseniz de, yol altyapısı Avrupa’dan farksız fakat yollar yoğun. Bir küçük uyarı da, Çin iç hatlar uçuşlarıyla alakalı: rötarsız bir uçuş yaparsanız çok şanslısınız demektir.

CRH seferleriyle alakalı her türlü detaya www.chinatrainguide.com adresinden ulaşabilirsiniz. Changzhou tren istasyonunda da tabelaları takip ederek istediğiniz yere kolayca ulaşabilirsiniz; taksi, tuvalet, otobüs vb. Küçük şehir, her şey hanzıyla yazılmıştır ön yargısı olmasın diye söylüyorum.

Nereler var gezilecek ?

Gezilecek başlıca yerler şehir merkezinin doğusunda yer alan Tianning Temple, Hongmei Park ve China Dinosaur Park. Tianning Tapınağı, aktif olarak kullanılan bir Zen Budist tapınağı. 1350 yıllık geçmişe sahip bu tapınak savaş ve doğal afetler sebebiyle 5 kez yıkılsa da her seferinde yenilenmiş. Bugünkü haline de 1990 yılında yerel hükümetin yaptığı renovasyonla getirilmiş. Tapınakla aynı alanda bulunan 13 katlı pagoda da 154 mt(505 ft) uzunluğuyla tamamlanma zamanı, Nisan 2007’den beri dünyanın en uzun pagodası olma özelliğini taşıyor. Çin’deki en eski ahşap yapı olması da bir başka önemli bilgi bu yapıyla alakalı. Tianning Tapınağı’na iki farklı kapıdan giriş yapabilirsiniz. Biri pagodanın olduğu kısma girerken; diğeri tapınak ve rahiplerin yaşadığı kısma giriyor. İki bölüm arasında geçiş var tabiki de. Tianning Tapınağı giriş ücretiyle pagodanın ücreti farklı. Pagodanın içine girerek sadece içeride yer alan heykelleri görüyorsunuz. En tepesine, 13. kata çıkma gibi bir hayaliniz varsa diye söylüyorum. Büyük Buda heykellerine dua eden ve bağışta bulunan Budistleri de görmek mümkün çünkü bir çok Budist tapınağı gibi burası da bağışlarla ayakta duruyor. Tapınak ve pagodayı gezerken heykeller, renkler, mimari sizi içine çekiyor. Yarım saat-1 saat arası vakit harcadıktan sonra hangi çıkıştan çıkarsanız çıkın Hongmei Park’ı atlamanız mümkün değil.

Bir sonraki durağınız Hongmei Park, yorgunluğunuzu atmak ve hafif tempoyla yürürken doğanın keyfini çıkarmak için birebir. Hongmei ismini ünlü antik mimar Hongmei Pavilion’dan alan bu parkın diğer bir ismi de Red Plum Park yani Kırmızı Erik Parkı. 1960 yılında açılan bu parkın bugünkü büyüklüğü 37 hektar ve yıllık ziyaretçi sayısı 200,000. Parkın içinde yer alan çocuk parkı, küçük hayvanat bahçesi ve çeşitli bahçelerde hoşça vakit geçirebilirsiniz. Çin ve Avrupa tarzı bahçe anlayışının birbiriyle etkileşimini burada görebilirsiniz. Bir yanda Çin’deki her parkta bulunan ve Çinlilerin çok sevdiği kaldırımlar, bir yanda geniş çimleri çevreleyen koyu asfalt rengindeki yürüyüş yolları ve kenarlarındaki banklar. Park içindeki göldeki veya nehirlerdeki balıkları beslemek isterseniz yanınızda atıştırmalık bulundurun. Nehirlerin üstünden geçen köprüler, parkın geneline yayılmış Çin mimarisiyle yapılmış yapılar, nilüferlerin doldurduğu küçük göller Hongmei Park’ta karşılaşacağınız diğer manzaralar. Park içindeki tabelalar yardımıyla tüm bu alanları kolaylıkla bulabilirsiniz. Parkta en güzel manzarayı erik ağaçlarının çiçek verdiği zaman, yani Mart ve Nisan aylarında yakalabilirsiniz.

Tüm bunlardan sonra eğer acıkmışsanız veya turistik gezi yetti diyorsanız, ki Changzhou’da gezilmesi gereken yerler de zaten bu kadar, taksiyle 5 dakikada Nan da Jie’ye gidebilirsiniz. Jie zaten Çince’de cadde demek. Nan da caddesi de Changzhou’nun downtown’ı olarak geçiyor yani şehir merkezi. Alışveriş, yemek, eğlence hepsi bu caddenin çevresinde toplanmış. Tüm zincir restoranları (KFC,Pizza Hut,McDonalds vb.) ve büyük perakende mağazaları (New Century Department Store,Ocean Department Store) bu bölgeyi her daim yoğun kılıyor.

Şehir merkezinde gezerken karşıma hiç beklemediğim bir yapı çıkıyor: camii. Nan da Jie’nin paralelinde yer alan 800 kişilik bu camiyi beni hayli şaşırtmıştı. Gongyuan and Shuanggui Fang caddelerinin kesişiminde yer alan caminin komşu yapıları da hayli ilginç. Caminin altında yer alan Nike mağazasına ve karşısındaki Las Vegas KTV’ye ancak burada rastlarsınız.

Şehir merkezindeki gezilecek yerler dışında, şehrin yeni bölgesi, Xinbei’de  yer alan Çin Dinozor Parkı (China Dinasour Park) özellikle yerli turistlerin akın ettiği bir yer. İlk duyduğunuzda eğlence amaçlı olduğu aklınıza gelmeyebilir fakat bir kaç bölümü dışında tamamen eğlence üstüne kurgulanmış ve ziyaretçilerin bir bütün gün geçirmesi önerilen bir yer. Tabi bir eğlence aracına binmek için bekleyecek saatlerce vaktiniz ve sabrınız varsa. Çin’e geldiğim ilk Cumartesi gittim buraya. Çin’de olduğumu burası fazlasıyla hissettirdi bana. Nereye baksam yüzlerce insan, sıra beklemekten bir şey yapılmıyor, doğası güzel fakat insan durduğu yerde terlediği için doğa da pek umurunda olmuyor. Kapalı alanlarda müze, 5D sinema ve yeme-içme bölümleri var. Müze dedimse de gözünüzde büyümesin bu. Fosil, evrim, dinozor teması üstüne bir araya getirilen bir kaç parça ve bunları açıklayan metinlerden oluşan farklı binalarda yer alan sergiler var. Bu bölümlerdeki çoğu açıklama Çince olduğu için de anlamanız zor. Hem yetişkenlere hem de çocuklara hitap eden bu park, Disneyland Paris’i andırıyor fakat tabii bir Disneyland Paris değil. Daha çok prematüre hali gibi düşünebilirsiniz. Eğer Çin Dinozor Parkı’na yazın gittiyseniz sıcaktan yürümek zor gelebilir. Bunun için de bisikletler veya akülü araçlar var ailecek binebileceğiniz.

Ulaşım nasıl, gelişmiş mi, pahalı mı ?

Çin’de şehir içi ulaşımda turistler genellikle kolaylık ve fiyat açısından taksiyi tercih ediyorlar. Changzhou’da da benzer durum söz konusu. Buna ek olarak, Changzhou’da toplu taşıma aracı olarak sadece otobüs ve metrobüs(BRT) olması taksiyi daha cazip hale getiriyor. Akşam eve dönüş saatlerinde ve yağmurlu havalarda boş taksi bulmak için en az 5-10 dk beklemeniz gerekebilir.Taksimetre ise 9rmb den açılıyor(3 kmlik mesafe dahil), sonra km başına 1.8rmb artıyor. Geceleri tarife değişiyor tabiki de; 25rmb’ye gittiğiniz mesafeyi 30rmb’ye gidiyorsunuz maksimum. Changzhou gibi küçük bir şehirde de zaten taksiye ödeyeceğiniz maksimum ücret tahmini 30rmb’dir. Vaktiniz ve cesaretiniz varsa BRT yi de kullanılabilirsiniz. BRT durağına girerken ödüyorsunuz biniş ücretini; 1rmb yani 30 kuruşu.

Ne yesem alper ?

Changzhou’da da diğer Çin şehirleri gibi yabancı zincir fast-food restoranlarını ve marketlerini bulmak mümkün. KFC, Pizza Hut, McDonalds, Subway, Starbucks ve Metro, Walmart, Carrefour gibi. Bu zincirleri, şehrin merkezi kısımlarında ve alışveriş merkezlerinde bulabilirsiniz. Fakat Çin’e gelmişken onları da yemeyeyim, odada veya evde de yemek yapmayayım derseniz de bir kaç tavsiyem var tabi. Changzhou’da İssin Japanese Restoran servis kalitesi, lezzet ve ortam açısından en iyi Japon restoranı denebilir. Şehir merkezine taksiyle 15 dakikalık mesafede olan Xinbei bölgesinde yer alan bu restoran arkadaş ve iş yemekleriniz için ideal.

Batı mutfağını özlediğinizi düşünüyorsanız, şehrin yeni bölgesinde, yine Xinbei’de Blue Marlin Restoran var. Akşam 20:00’den sonra canlı müzik de oluyor. Yemekleri, ortamı, müşterileri kendinizi sanki bir Avrupa şehrinde hissettirecektir. Bar kısmı, bilardosu ve her zaman açık olan Eurosport ile sadece bir restoran değil anlayacağınız. Tabi fiyatları kişi başı ortalama 20 tl(içecek dahil).

Blue Marlin Restoran’ın karşı çaprazında yer alan Japon restoran zinciri Ajisen Ramen’i de tavsiye ederim. Her ne kadar Japon orijinli olsa da Çin usülüne kaymış durumda yemekleri. Nitekim, ramende Çin kökenli olan eriştenin Japoncasıdır zaten. Ajisen Ramen’de özellikle noodle soup ve başlangıçlarını yemenizi tavsiye ederim. Bir porsiyon ramene ortalama 8tl ödeyerek karnınızı güzel bir şekilde doyurabilirsiniz. Yine yakın coğrafya restoranlarından devam edelim: Ajisen Ramen’e nin hemen yanındaki binanın 2.katında yer alan The Korean Restoran.

Kore yemeklerini merak ederseniz gidebileceğiniz bir yer var fakat içerideki yemek kokusu ve menüde yer alan köpek etli yemekler keyfinizi kaçırabilir. Yine de giderim derseniz, Kore yemeklerini ve Kore usulü barbeküyü tecrübe etmiş olursunuz. Yerel sebzelerle yapılmış çorbalar, kimçi (kimchi) ve gogigui yani Kore usulü barbekü deneyebileceğiniz tatlardan. Barbekü istediğinizi başta belirtmeniz gerek çünkü ortasında barbekü olan masalara alıcaklardır sizi. Dana, tavuk  ve domuz etleri kullanılır. İstediğiniz etler, masaya çiğ ve marine edilmiş olarak servis edilir. Size de onları pişirmek ve servis etmek kalır. Grup olarak gittiğinizde daha keyifli ve hesaplı olucak bir yemek tarzı tabi. Kore restoranına gelmişken onlar gibi içelim derseniz, bunu bir daha düşünün derim. Nitekim, ‘soju’ dedikleri tadı votkaya benzeyen pirinçten yaptıkları alkollü içeceklerini tavsiye etmem. Küçük bardakla birlikte servis edilen soju shot şeklinde içiliyor. Her ne kadar barbeküyle iyi gittiğini söyleseler de bence barbekünün tadını ve keyfini bastıran bir içecek.

Tüm tavsiye ettiğim restoranların birbirine yakın konumlanması bir rastlantı değil tabiki de. Gelmeden önce araştırdığınızda Traders Fudu Hotel’in arkasındaki bu bölgeyi Times Square olarak görebilirsiniz. Etraftaki otellerle birlikte yavaş yavaş gelişen bir bölge burası. Yemek için tavsiye edeceğim başka bir adres de yine Tongjiang Road üzerinde olan Wanda alışveriş merkezi.

BRT hattında B1 otobüslerini kullanarak Wanda alışveriş merkezine ulaşabilirsiniz. Çin’de bir çok şehirde olan Wanda, Changzhou’nun yeni çekim merkezi olmuş durumda. Bir çok restoran bulabileceğiniz Wanda’da özellikle 2. katta yer alan Tayland restoranını tavsiye ederim. Bambu ağaçlarından yapılmış mobilyalar, girişte bizi karşılayan büyük buda heykelleri ve loş ortam Tayland atmosferine girmemizi sağladı. Pandan yaprağına sarılmış tavuk, kızarmış karides ve ananas kabuğu içinde servis edilen sarı pilav kesinlikle tatmanız gereken yemeklerden. Farklı bitkileri ve tatları bir arada kullanan Tayland mutfağını bu restorana mutlaka tatmalısınız.

Tüm bunları bir kenara bırakıp kendim bir şeyler keşfetmek istiyorum derseniz de size önereceğim iki farklı tarzda yemek yeri olur. Biraz önce de bahsettiğim Changzhou’nun en büyük alışveriş merkezi Wanda. Belki de tüm şehirde, en çok restoranı bir arada bulacağınız Wanda’da her zevke hitap eden restoranlar, kafeler bulmanız mümkün. Diğer bir tavsiyem de, şehir merkezinde(Nan da Jie) bulunan sokak yemekçilerinin toplandığı yer. Burası Shuanggui Fang yolu üstünde kalan bir ara sokak. Oraya gittikten sonra kalabalığı ve kokuyu takip edip kolayca bulabilirsiniz zaten.

Fast-food restoranlarını tavsiye edeceğimi düşünmezdim ama Çin’e gitmişken bir ürün, bir hizmet nasıl yerelleşir görmek için ve yerel tatları daha hızlı tatmak, halkın ne yediğini anlamak için iyi bir deneyim olur. Bu yüzden, Pizza Hut’ta Çin meyvelerinden yapılan içecekleri, escargot(sarımsak ve tereyağıyla hazırlanmış yemeklik salyangoz)’yu; KFC’de Peking ördek soslu dürümü veya McDonalds’da tatlı ekşi soslu hamburgeri denemek isteyebilirsiniz. Ortalama 8-9 tl civarındaki menü fiyatları ve merkezi bölgelerde 24 saat açık olma özellikleriyle fast-food zincirleri de aklınızda bulunsun.

Konaklamayı nerede yapsak ?

Changzhou şehri, sanayi ve üretim tesislerinin yoğun olduğu bir bölgede olduğu için oteller de buna uygun açılmış. Şehirde Sheraton, Fudu(Shangri-La’nın küçük şehirlerdeki zinciri), Ramada, Howard Johson, JinJiang Inn gibi yerel ve global otel zincirler var. Bunların yanında 3 yıldızlı oteller de bulmak mümkün. Ben, Xinbei bölgesinde bulunan 4 yıldızlı JinJiang Inn otelinde kaldım. Rahat, ve merkezi; yardımcı personeli, zengin kahvaltısı ve geniş otel imkanlarıyla tüm ihtiyacımı gördü.

Changzhou ve bu tip daha küçük şehirlerde otel seçerken fiyat ve yıldız kadar otel personelinin en azından lobideki görevlilerin İngilizce bildiğine emin olun. Yoksa işiniz ve seyahatiniz zorlaşabilir.  Diğer bir detay da, fiyatlara dahil olan kahvaltının ne kadar batılı olduğudur. Çin usulü kahvaltı, Batı tarzından uzak. Alışık olmadığınız için de fiyat içinde ödediğiniz kahvaltının bir anlamı kalmaz yiyemedikten sonra.

Dört ve üstü yıldızlı otellerde kaldığınızda lobide her türlü işlemleriniz için de yardımcı olacaklardır küçük bir komisyon karşılığında. Tren bileti alma, taksi çağırma, döviz değiştirme vb. Bu tarz hizmetleri lobiden alabilmeniz Çin’deki seyahatinizi kolaylaştıracaktır.

Özellikle alınacak bir şey var mı peki ?

Changzhou’dan alınacak bir şey yok. Gezin, işinizi halledin, yiyin, eğlenin ve dönün.

Vaktim var,etrafta daha başka nereleri görebilirim ?

Changzhou’dan CRH ile yaklaşık 1saat 45 dakika uzaklıkta Nanjing şehri var. Bir haftasonu gezisi veya günübirlik bir gezi için gidin derim. Nanjing’in ters istikametinde yer alan, CRH ile yarım saat uzaklıkta bulunan, Çin edebiyatında cenneti andıran bahçeleriyle ünlü Suzhou şehrine günübirlik gidebilirsiniz. Tabi eğer en azından bir kaç günlük Şanghay gezisi ayarlamadıysanız, günübirliğine de olsa Şanghay’a gitmenizi şiddetle tavsiye ediyorum. CRH ile sadece bir saat sürüyor. Bu üç şehir hakkında merak ettiklerinize de başlıklarından ulaşabilirsiniz. Bir aylık seyahatim boyunca üç şehre de gittim tabiki de.

Dikkat et diyeceğin bir şey var mı peki ?

Changzhou’da güvenlik açısından herhangi bir soru işaretiniz olmasın. Her ne kadar akşam 9’dan sonra sokakta pek insan göremesenizde bu sizi ürkütmesin. Dilediğiniz gibi gezin, yürüyün. Sırf Changzhou’yla alakalı değil de, genel bir uyarıda bulunacağım. Çin’de bir şey isterken veya yerel bir Çinliyle iletişim halindeyken, her ne kadar İngilizce bilse de söylediğinizin anlaşıldığına emin olun. Bu; restoranda, bankada, markette, resepsiyonda, herhangi bir yerde yanlış anlaşılmaya yol açabilir. Gittiğimin ikinci haftasında bir restorana başıma gelen bir olay açıklar size her şeyi. Noodle’ımı domuz etsiz istediğimi bir kaç kez hem Çince hem de İngilizce söyleyip, menüden göstererek anlatıp, garsondan tamam anladım cevabını almama rağmen siparişim domuz etiyle geldi. İsteğinizi bir kaç kez tekrarlayın. Anlamış gözükmelerine ve sessiz kalmalarına aldanmayın. Bu anlamadıklarının göstergesidir. Karşı taraftan sözlü ve hatta önemli bir talepse yazılı konfirmasyon alın.

Changzhou’da İş ve Öğrenim Hayatı

Changzhou’da bulunma amacım aslında gezi amaçlı değildi. 2012 yazında bir aylık staj için bir Türk firmasının fabrikasındaydım. Dolayısıyla, turistik bilgiler dışında Changzhou’daki iş ve öğrenim hayatı üzerine edindiğim bilgileri de sizlerle paylaşacağım.

Changzhou’da 80,000 öğrenci öğrenim görüyor ve her sene 4,500 öğrenci mezun oluyor. Tüm bunlarsa şehirdeki iş hacmi destekliyor gibi. Şehirdeki iş hacminden bahsedersem, siz de anlayacaksınız. Sadece Changzhou’da 5,500 tane yabancı şirket var. 2009 yılındaki 37.5 milyar dolarlık GSYİH (GDP) ile Çin’deki en önemli 11. iş şehri olmuş. Tüm bunlar şehrin hızla gelişip endüstriyel bir Avrupa şehri gibi olma yolunda ilerlemesini sağlıyor. 3 katlı yollar, turistler için çekim merkezleri, hızlı tren, çevre düzenlemesi derken Changzhou gittikçe Avrupai bir şehir haline geliyor.

Changzhou’da 5 ana sanayi kolu var; modern manufacture industry, electronic and IT industry, new material, new energy & environmental protection industry and bio-pharmaceutical industry.  Buradaki 5,500 yabancı şirketten birkaçını sıralarsak: GE, Goodyear, Auchan, Bosch, Toshiba, Nippon, Hyundai en bilinenleri. Nitekim, Forbes 500 listesine her yıl giren 46 firmanın burada üretim merkezi var. Şanghay’a yakınlığı ve yerel hükümetin teşvikleri Changzhou’yu üretim üssü haline getirmiş. Yerel hükümet de, topladığı vergileri şehre harcayarak, Changzhou’nun modern bir altyapıya sahip olmasını ve daha popüler hale gelmesini sağlıyor.

Beijing / Nanjing / Shanghai / Suzhou